Jak to było…?

 

 

 

WAŻNIEJSZE WYDARZENIA I DATY W HISTORII GORZOWSKIEJ KOMENDY HUFCA ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO (LATA 1945 – 2005)

 

 

Początki ruchu harcerskiego w Gorzowie Wlkp. sięgają lipca 1945 roku, wtedy Ziemia Gorzowska nr 2/1945 umieściła notatkę zapraszającą byłych harcerzy do zgłoszenia się. Z ramienia inspektora oświaty w spotkaniu harcerzy wzięła udział Jadwiga Śpiewakówna, późniejsza Zasada. Na spotkaniu tym postanowiono zorganizować żeńską drużynę harcerską przy szkole nr 1. Harcerzy i harcerek przybywało i we wrześniu Wielkopolska Komenda Chorągwi w Poznaniu, której wówczas podlegał Gorzów Wlkp., powołała komendantów hufców w Gorzowie. Komendantką hufca harcerek została Helena Wolfowa /Jarczyńska/. Komendantem hufca harcerzy został Dobrosław Żuk, a po nim Alfons Łangowski – kierownik Wydziału Administracyjnego Zarządu Miejskiego. W roku 1946 roku było już kilkanaście drużyn żeńskich i 17 męskich. Pracę harcerską wspomagało Koło Przyjaciół Harcerstwa działające od 7 kwietnia 1947 roku.

 

 

Od pierwszych dni swego istnienia, harcerstwo gorzowskie aktywnie włączyło się do pracy dla społeczeństwa. Odgruzowywano ulice, parki, (a odzyskaną cegłę wysyłano na odbudowę Warszawy), urządzano ogniska, koncerty, zwłaszcza dla żołnierzy miejscowego garnizonu. Brano tez udział w zbiórce złomu. W dniu 29 maja 1947 roku Dyrekcja Lasów Państwowych zorganizowała „Harcerski tydzień współżycia z lasem”. Wzięło w nim udział około 300 harcerek i harcerzy. Po zapoznaniu się z życiem lasu odpracowano po 2 godziny przy zbiórce gałęzi.

 

 

Szczególnie popularne były ogniska organizowane najczęściej na Placu Grunwaldzkim. Służyły one integracji mieszkańców Gorzowa Wlkp. i dawały okazję artystycznego wyżycia się młodzieży. Zaczęto także organizować obozy. Pierwszy obóz żeński był w Łąkominie, a jego komendantką była Helena Jarczyńska, oboźną Krystyna Hulpowska, a kwatermistrzem Jadwiga Śpiewakówna.

 

 

IV Męska Drużyna Wodna pod komendą Witolda Orłowskiego rozłożyła się 3 km od Bledzewa przy spiętrzeniu rzeki Obry. Po wodniakach zorganizowano w tym miejscu obóz dla harcerzy z drużyn, które jeszcze samodzielnie obozów zorganizować nie potrafiły.

 

 

W następnym roku drużyny harcerskie zorganizowały więcej samodzielnych obozów. Harcerki całym hufcem obozowały w Ustroniu Morskim, natomiast hufiec męski zorganizował osiem obozów (Barlinek, Różanki, Kołobrzeg, Lubniewice, Głuchołazy, Ustronie Morskie).

 

 

W 1948 roku organizowano obozy pod hasłem „Harcerska Służba Polsce”. Hufcowym hufca męskiego był już w tym czasie Witold Karpyza i zorganizował obóz w Paczkowie dokąd jechano specjalnym pociągiem od 3 do 6 lipca, zwiedzając przy tym Wrocław oraz Kamień Ząbkowicki.

 

 

Harcerze w czasie trwania obozu zdobyli Śnieżkę, podziwiali przełom Nysy w Bardynie Śląskim, stację męki pańskiej w Wambierzycach, kaplicę czaszek w Czernmnej, kopalnię złota w Złotym Stoku, zamek i akwen w Otmuchowie, zabytki Kłodzka, Nysy i Opola. Po powrocie z obozu Witold Karpyza wystąpił z wnioskiem o zwolnienie z funkcji hufcowego. Nowym hufcowym został Henryk Kwiatkowski, który zorganizował obóz w Jordanowie.

 

 

Wkrótce nastąpiło połączenie hufców męskiego i żeńskiego w jedną organizację. Hufcową została Helena Jarczyńska, która po paru miesiącach podała się do dymisji. Powstała nowa organizacja wzorowana na radzieckich pionierach nazwana „Organizacją Harcerską”.

 

 

Harcerki tymczasem ulokowały swój obóz w Kowarach (Mysłakowice).

 

 

Odrodzone harcerstwo z energią przystąpiło do organizacji obozów. Pierwszy obóz zorganizowany został w 1957 roku w Głusku, a jego komendantem był Edmund Szymeczko, następny w 1958 roku w Zagórzu Śląskim, w 1959 roku w Rybojadach, a w 1960 w Trzcielu.

 

 

Od 1961 roku rozpoczyna aktywną działalność Rada Przyjaciół Harcerstwa, której wieloletnią przewodniczącą była Maria Lerczyk.

 

 

W 1961 roku nowy komendant (wybrany w 1960 roku) Lucjan Leśniewski zorganizował obóz w Głusku, w 1962 roku w Łukęcinie, w 1963 roku w Pobierowie, w 1964 roku w Niesulicach, w 1966 roku Śliwnie koło Rewala, w 1967 roku w Pobierowie. Od 1968 roku do dziś obozy organizowane były nad morzem w Łukęcinie.

 

 

W 1968 roku 2 czerwca Gorzowski Hufiec ZHP otrzymuje imię Generała Karola Świerczewskiego. Na uroczystym zlocie wręczony zostaje sztandar. W roku 1970 w czerwcu sztandar hufca został odznaczony Krzyżem za Zasługi dla ZHP, w 1971 roku Odznaką „Za zasługi dla województwa Zielonogórskiego”

 

 

16 lutego 1973 roku nowym komendantem hufca został Tadeusz Leśniewski i pełnił ta funkcję do 2 grudnia 1975 roku. Jego następcą był Sławomir Kowaleczko. 28 listopada 1980 roku został wybrany na komendanta hufca Sylwester Kuczyński, po nim w 1986 roku funkcję tę przejęła Maria Bar, a w 1989 roku – Beata Wykrzykacz – Leszczyńska. W 1999 roku następuje zmiana na stanowisku komendanta hufca – obejmuje je Gabriela Sierocińska, a po niej – od 23 listopada 2003 roku do dziś pełni ją Marzanna Chylicka.

 

 

Działalność hufca gorzowskiego była wielowarstwowa i bardzo bogata. Od 1974 roku hufiec uczestniczył w akcji Bieszczady, najpierw w stanicy resortowej, a od 1978 roku, jako oddzielny turnus. Akcja trwała do 1996 roku.

 

 

W 1981 roku, 13 maja powołany został Harcerski Klub Żeglarski „Phanta Rhei”, który zbudował przystań na Długim. W 1984 roku powołano Społeczny Komitet Budowy Obozowej Bazy Hufcowej – Długie nad Jeziorem Lipie. Zakładano budowę przystani żeglarskiej, magazynów, stadionu sportowego, amfiteatru, świetlicy ażurowej okrągłej.

 

 

Od 2000 roku członkowie klubu poświęcają swój czas, energię i środki na budowę bazy żeglarskiej nad Jeziorem Osiek koło Dobiegniewa. W 2000 roku zbudowano pomost żeglarski, wykopany został basen portowy, przestawiono kuchnię obozową, doprowadzono energię i wodę, w roku 2001 utwardzono drogi komunikacyjne, wykonane zostało nabrzeże od strony jeziora. W 2003 roku teren bazy został przyłączony do kanalizacji, wybudowano trwałe betonowe nabrzeże w rejonie pomostu, w następnym roku wybudowano hangar, co roku organizowano obozy żeglarskie, na których szkoli się młodzież na stopnie żeglarskie.

 

 

W 1999 roku we wrześniu 4 gorzowskie drużyny przystąpiły do współzawodnictwa o miano drużyny światowego Zlotu Harcerstwa Polskiego Gniezno 2000. Tytuł ten zdobyła 45 GDHiZ „Płomienie” i 4 GDH „Viking”. Głównym celem zlotu, w którym wzięło udział 10 000 harcerzy było podsumowanie kilkuletnich doświadczeń związanych z realizacją programu „Moje ojczyzny”. Kulminacyjnym dniem zlotu był Dzień Gnieźnieński, kiedy to harcerze wyruszyli do Gniezna. Uroczystości rozpoczęły się mszą, po której otwarto drzwi katedry gnieźnieńskiej. Przejście przez drzwi gnieźnieńskie miało symboliczne znaczenie – wkroczenie w nowy wiek.

 

 

W pamięci harcerzy zapisały się organizowane od 1962 roku Zloty Hufca. W 1971 odbył się X Jubileuszowy Zlot Hufca, który był przeglądem gotowości i aktywności drużyn. Zloty organizowano do 1973 roku.

 

 

Od 1994 roku do dziś obchodzony jest uroczyście Dzień Myśli Braterskiej.

 

 

Harcerze Gorzowskiego Hufca ZHP reprezentowali Gorzów Wielkopolski podczas obozu miast partnerskich „Eurocamp” w roku 2000 i 2001. Oprócz harcerzy polskich byli tam młodzi ludzie z USA, Finlandii, Białorusi, Niemiec, Francji i Izraela. Obóz miał na celu integrację młodzieży pochodzącej z różnych krajów, mówiącą odmiennymi językami, wywodzącą się z innych kręgów kulturowych. Młodzież zwiedziła Berlin, Poczdam, Spreewald, Frankfurt, Seelow.

 

 

Od 1997 roku organizowana była „Harfa” – harcerski przegląd twórczości artystycznej. Od 1998 roku do dziś harcerze chętnie biorą udział w „Akcji Grosik” – to żywy pomnik dla upamiętnienia ofiar dzieci poległych w czasie wojny. Akcja narodziła się w 1995 roku.

 

 

Od 2000 roku Komenda Hufca Gorzów aktywnie włączyła się w akcję Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy – w Komendzie Hufca zorganizowano jedyny wówczas w mieście Sztab WOŚP. Od 2001 roku harcerze pracowali w sztabie WOŚP, którego siedziba przeniesiona została do Jazz Klubu „Pod Filarami”. Co roku grupy wolontariuszy w harcerskich mundurkach kwestują na rzecz chorych dzieci. Swój udział w akcji miała też Harcerska Grupa Ratownicza, która razem z Państwową Strażą Pożarną brała udział w pokazach ratownictwa medycznego . Co roku drużyny aktywnie podejmują Służbę „Betlejemskiego Światełka Pokoju”. Od 2001 roku przekazywanie Betlejemskiego Światła Pokoju rozpoczyna się uroczystą mszą świętą w katedrze gorzowskiej. W 2004 roku BSP przekazane zostało przedstawicielom władz: Prezydentowi Miasta, Wojewodzie Lubuskiemu, Kuratorowi Oświaty, a także w czasie wspólnej wigilii mieszkańców Gorzowa przed „Słowianką” – osobom prywatnym.

 

 

W latach 1963 – 1973 rozwija się w hufcu gorzowskim ruch zuchowy, dzięki aktywnemu działaniu Zespołu Namiestnika. W mieście i powiecie działa ponad 100 drużyn zuchowych. W każdej szkole wiejskiej pracuje minimum jedna drużyna zuchowa, w szkołach miejskich minimum dwie. Funkcje drużynowych pełnią młodzi nauczyciele, najczęściej absolwenci Liceum Pedagogicznego w Gorzowie. Pierwsze kursy dochodzące dla drużynowych organizowane są przez Zespół Namiestnika w Gorzowie (spotkanie raz w miesiącu), zajęcia teoretyczne poparte były hospitacją zbiórki zuchowej, którą przygotowywał doświadczony drużynowy. Szkolenia drużynowych prowadzone były również na koloniach zuchowych organizowanych przez hufiec w okresie wakacji letnich, a także na zimowiskach. Minimum 50% drużynowych ukończyło kurs drużynowych w Centralnej Szkole Instruktorów Zuchowych w Cieplicach.

 

 

W latach 1963–1964 w okresie wakacji letnich były organizowane stanice lata nie obozowego w mieście i powiecie dla zuchów i harcerzy. Bazą tych stanic były szkoły (była to forma dochodząca), zajęcia organizowano w oparciu o formy pracy drużyny zuchowej – podstawą były wymagania sprawności zespołowych. Latem 1964 roku zorganizowano pierwszą hufcową kolonię zuchową we Wrzosowie koło Kamienia Pomorskiego, przy kolonii był również kurs drużynowych. Rok 1965 – kolonia w Pobierówku nad morzem, rok 1966 – kolonia w Sobótce woj. wrocławskie. Od roku 1967 kolonie pod namiotami w Łukęcinie (nad morzem) w harcerskiej bazie obozowej Hufca ZHP Gorzów. Komendantem tych kolonii była hm Danuta Iwanowska (Leśniewska), jej zastępcą Elżbieta Jagielska (Stećków), kadrę stanowili doświadczeni drużynowi zuchmistrze. Zespół Namiestnika organizował również wiele imprez i spotkań integrujących drużyny zuchowe miejskie i wiejskie. Z okazji Międzynarodowego Dnia Dziecka organizowano Dzień Zucha. Jesienią organizowano Turniej Drużyn Zuchowych, z okazji Nowego Roku odbywały się bale zuchowe, każdego roku spotkanie z postaciami innej bajki. Dużym zainteresowaniem cieszyły się również kostiumowe bale na lodzie (Lodowisko „Lodostil”). Drużyny zuchowe były bardzo rozśpiewane, wiele pięknych piosenek zuchowych spopularyzowano poprzez organizację festiwalu „Szóstek Śpiewających”.

 

 

Dużą popularnością cieszyły się spotkania z „Antkiem Cwaniakiem”, zawsze ciekawe zadania dla drużyn i świetna zabawa sprzyjająca rozwijaniu umiejętności i wiedzy zuchów. (po 1975 roku spotkania te organizowano pod hasłem „Spotkania z Kamykiem”). W Zespole Namiestnika w latach 1963 – 1973 pracowali: hm Danuta Iwanowska (Leśniewska) – namiestnik, Elżbieta Jagielska – Stećków, phm Jolanta Kozłowska (Hewasz), phm Krystyna Bednarska (Ciena), phm Krystyna Dąbrowska.

 

 

 

 

[flipgorilla flipbook=’1′]